Những quan điểm và tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân chủ và đạo đức cách mạng tiếp tục soi sáng con đường phát triển của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc được kỷ niệm trong năm 2026.
Xuân Bính Ngọ 2026 đánh dấu nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, như 80 năm Quốc hội và Hiến pháp nước Việt Nam mới, 40 năm công cuộc Đổi mới và năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Trong bối cảnh đó, việc nhìn lại và thấm nhuần những bài học về dân chủ, về cán bộ và đạo đức cách mạng từ tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh càng trở nên có ý nghĩa sâu sắc.
Ngay từ “Tuyên ngôn Độc lập”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định quyền tự do, độc lập là quyền thiêng liêng của dân tộc Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh quyết tâm của toàn dân trong việc bảo vệ thành quả cách mạng. Tiếp đó, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ ngày 3/9/1945, Người đề xuất tổ chức Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu, bảo đảm mọi công dân đủ 18 tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giới tính, tôn giáo hay thành phần xã hội.
Việc ký Sắc lệnh số 14-SL ngày 8/9/1945 về Tổng tuyển cử đã đặt nền móng cho việc xây dựng Nhà nước dân chủ, trong đó Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Dù trong hoàn cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 vẫn diễn ra thành công, thể hiện tinh thần đoàn kết và niềm tin của nhân dân đối với cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đề cao dân chủ về mặt thể chế mà còn là tấm gương mẫu mực trong thực hành dân chủ. Khi được đề nghị không cần ứng cử trong Tổng tuyển cử, Người đã từ chối và khẳng định mình là một công dân, phải tuân thủ đúng quy định pháp luật. Điều đó thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Người về sự bình đẳng giữa mọi công dân trước pháp luật.
Bên cạnh dân chủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng đạo đức cách mạng của người cán bộ. Người khẳng định cán bộ phải “chính danh”, tức là chức vụ phải đi đôi với năng lực, đạo đức và trách nhiệm. Làm cán bộ không phải để mưu cầu danh lợi mà là để phục vụ nhân dân. Người từng nhấn mạnh, cán bộ là “đày tớ của nhân dân”, phải tận tụy, liêm chính và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.
Tư tưởng “dân là chủ” và “cán bộ là công bộc của dân” tiếp tục được thể hiện rõ trong Hiến pháp năm 1946, với khẳng định mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Đồng thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đề cao vai trò giám sát của nhân dân đối với bộ máy nhà nước, coi đó là yếu tố quan trọng để bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý.
Trong bối cảnh hiện nay, những bài học về dân chủ và đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, trách nhiệm; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động… chính là sự vận dụng thiết thực tư tưởng của Người vào thực tiễn.
Phát huy tinh thần đó, mỗi cán bộ, đảng viên cần không ngừng rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực, giữ vững bản lĩnh chính trị và tinh thần phục vụ nhân dân. Đồng thời, toàn xã hội cần tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết, phát huy sức mạnh của nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng đất nước phát triển bền vững, hùng cường và hạnh phúc.
🟦 Bài: Ban Truyền thông Đoàn Trường Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM
